آیا نفتکشهای ایران از تنگه هرمز عبور کردند؟ از بارگیری نفت تا خبر حرکت به چین

پنجشنبه خبر رسید یک نفتکش در خلیج فارس مشغول بارگیری نفت خام ایران است. جمعه، امامجمعه اردبیل گفت نفتکشهای ایرانی بهزودی از خارک راهی چین میشوند. تا شامگاه شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵، در گزارشهای منتشرشده تأیید مستقلی از عبور این کاروان از تنگه هرمز یا تحویل محموله به چین وجود نداشت.
فاصله میان این دو خبر برای اقتصاد ایران مهم است. بارگیری نشان میدهد محمولهای برای حمل آماده میشود. آنچه برای درآمد ارزی کشور اهمیت دارد، این است که نفت به خریدار برسد و ایران بتواند بهای آن را دریافت کند. برای روشن شدن ماجرا، باید دید هر منبع دقیقاً کدام مرحله را گزارش کرده است.
فهرست مطالب
چه خبری درباره بارگیری نفت ایران تأیید شد؟
پنجشنبه ۲۸ آبان، سمیر مدنی، همبنیانگذار مؤسسه ردیابی نفتکشها «تنکرترکرز»، به رویترز گفت یک نفتکش در خلیج فارس در حال دریافت نفت خام ایران از کشتی دیگری است. یعنی محموله از یک شناور به شناور دیگر منتقل میشد. موضوع مشاهدهشده همین انتقال بود. مدنی درباره ادامه سفر از واژه «اگر» استفاده کرد.
به برآورد او، اگر این محموله از محدوده محاصره دریایی آمریکا خارج شود، میتواند نخستین مورد صادرات دریایی موفق نفت خام ایران باشد که این مؤسسه از اواخر تیر ردیابی کرده است. این برآورد به نفت خام قابلرصد مربوط است. تعمیم آن به تمام فروش نفت و فرآوردههای ایران، تصویری نادرست از تجارت کشور میدهد. گزارش رویترز از بارگیری نفت خام ایران

چه کسی از حرکت نفتکشهای ایرانی به چین خبر داد؟
جمعه ۲۹ آبان، سید حسن عاملی، نماینده ولیفقیه در استان اردبیل و امامجمعه این شهر، گفت مسئولان برای شکستن محاصره تصمیم گرفتهاند و نفتکشهای ایرانی «بهزودی» از خارک به سمت چین حرکت خواهند کرد. واژه «بهزودی» در نقل سخنان او مهم است. عاملی درباره تصمیم برای سفری در آینده صحبت میکرد. گزارش صداوسیمای مرکز اردبیل، بازنشر ونا
همان روز از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، درباره خبر بارگیری نفت پرسیدند. او بر تلاش ایران برای صادرات نفت، ادامه مذاکرات و شکستن محاصره تأکید کرد. عراقچی در این اظهارات زمان حرکت کاروان را اعلام نکرد. بنابراین آنچه درباره چین میدانیم، مقصدی است که در سخنان عاملی مطرح شده. برای تأیید تحویل نفت به یک خریدار چینی، گزارش جداگانهای لازم است. اظهارات عراقچی درباره صادرات نفت
عدد «بیش از ۱۴ نفتکش» از کجا آمد؟
یورونیوز روز جمعه از آمادهسازی بیش از ۱۴ نفتکش در خارک نوشت. این عدد به کشتیهایی مربوط است که آن رسانه از آمادگیشان گزارش داده است. رویترز در خبر پنجشنبه، بارگیری یک نفتکش را به نقل از تنکرترکرز گزارش کرده بود. کنار هم گذاشتن این دو عدد نشان میدهد چرا از مشاهده بارگیری یک محموله نمیتوان زمان حرکت بقیه کشتیها را نتیجه گرفت. گزارش یورونیوز درباره نفتکشها
از خود تنگه نیز کشتی عبور کرده است. فایننشال تایمز به نقل از مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا نوشت در هفته منتهی به ۲۷ آبان، ۳۷ نفتکش از هرمز عبور کردند. یک هفته قبل این رقم ۵۲ نفتکش بود. این آمار مجموع تردد نفتکشهای همه کشورها در هر دو جهت را میشمارد. از آن نمیتوان مالکیت نفت یا مقصد محموله خاصی را تشخیص داد. آمار هفتگی تردد نفتکشها در هرمز

چرا رسیدن نفت به خریدار برای ایران اهمیت دارد؟
در تجارت نفت، سه اتفاق میتواند در سه زمان متفاوت رخ دهد. نخست نفت بارگیری میشود، سپس خریدار محموله را طبق قرارداد تحویل میگیرد و سرانجام فروشنده به درآمد آن دسترسی پیدا میکند. خبر هر مرحله پرسش متفاوتی را جواب میدهد. حتی تأیید عبور یک نفتکش هم بهتنهایی مبلغ فروش، زمان تسویه یا میزان ارز در دسترس ایران را مشخص نمیکند.
برای کسی که قیمت دلار یا طلا را در ایران دنبال میکند، پرسش این است که آیا با حرکت یک کشتی، ارز بیشتری وارد بازار میشود؟ خبر حرکت ممکن است انتظار معاملهگران از درآمدهای آینده را تغییر دهد. اما برای ارزیابی اثر ماندگار صادرات بر عرضه ارز، باید دید فروش تکرار میشود و درآمد آن چقدر در دسترس قرار میگیرد. زد ارز اثر این دو عامل را در تحلیل سناریوهای دلار و طلا در صورت بازگشایی هرمز بررسی کرده است.

آخرین وضعیت نفتکشهای ایران در شامگاه ۳۰ آبان
تا شامگاه شنبه، گزارش بارگیری و سخنان مقامهای ایرانی درباره اعزام نفتکشها در دسترس بود. رسانه تخصصی «امواج» نیز در بررسی همان روز نوشت که اجرای طرح کاروان هنوز روشن نیست. بنابراین عبور کاروان نفتکشهای ایران از تنگه هرمز تا شامگاه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ تأیید مستقل نداشت. اگر خروج همان نفتکشِ حامل نفت خام تأیید شود، یک خبر مهم برای صادرات ایران خواهد بود. برای تأیید عبور کل کاروان یا تحویل محموله به چین، هرکدام به گزارش مشخصی نیاز داریم. بررسی امواج درباره طرح اعزام کاروان





