چرا پوزیشن‌های فیوچرز ممکن است با قیمت مارک متفاوتی بسته شوند؟

2 هفته پیشآخرین به روز رسانی: 5 مهر 1405

0 خواندن این مطلب 7 دقیقه زمان میبرد

تصویر شاخص مقاله تفاوت قیمت مارک و قیمت آخرین معامله در فیوچرز

در معاملات فیوچرز گاهی پوزیشن در قیمتی بسته می‌شود که با عددی که همان لحظه روی نمودار مشاهده می‌کنید یکسان نیست. علت اصلی این اختلاف، تفاوت میان قیمت آخرین معامله (Last Price) و قیمت مارک (Mark Price) است. بسیاری از صرافی‌ها برای ارزیابی ریسک و شروع فرایند لیکوییدیشن از Mark Price استفاده می‌کنند تا یک نوسان کوتاه، جهش غیرعادی یا دست‌کاری لحظه‌ای در قیمت آخرین معامله، باعث بسته‌شدن غیرضروری پوزیشن‌ها نشود.

اگر هنوز در صرافی Toobit حساب ندارید، لینک موجود در نسخه اصلی مقاله حفظ شده است: لینک ثبت نام صرافی Toobit با 400 دلار پاداش.

اگر تازه وارد بازار مشتقات شده‌اید، پیش از استفاده از اهرم بهتر است راهنمای داخلی زد ارز درباره شروع معاملات فیوچرز از افتتاح حساب تا اولین معامله را نیز مطالعه کنید.

قیمت مارک در معاملات فیوچرز چیست؟

Mark Price یا قیمت مارک، یک نرخ مرجع است که صرافی برای برآورد ارزش منصفانه قرارداد و سنجش ریسک پوزیشن از آن استفاده می‌کند. این عدد لزوما همان قیمتی نیست که آخرین معامله قرارداد فیوچرز با آن انجام شده است.

برای محاسبه قیمت مارک، صرافی‌ها معمولا چند منبع داده را در کنار هم قرار می‌دهند؛ از جمله اطلاعات بازار اسپات، Index Price، شرایط خود قرارداد و در برخی قراردادها Funding Rate.

طبق توضیح منبع ارسالی، در Toobit قیمت مارک قراردادهای پرپچوال USDⓈ-M با توجه به سه مقدار زیر محاسبه می‌شود:

قیمت محاسبه‌شده بر پایه Index Price و Funding Rate
قیمت محاسبه‌شده بر اساس Index Price
وضعیت دفتر سفارشات بازار فیوچرز

سپس مقدار میانی این سه عدد به‌عنوان Mark Price نهایی در نظر گرفته می‌شود و هر ثانیه به‌روزرسانی می‌شود. بنابراین قیمت مارک را باید معیار مرجع برای ارزش‌گذاری و کنترل ریسک دانست، نه لزوما قیمتی که بتوان همان لحظه با آن سفارش خرید یا فروش را اجرا کرد.

لینک اصلی ثبت‌نام در توبیت نیز مطابق فایل ارسالی در مقاله حفظ شده است.

تفاوت Mark Price و Last Price چیست؟

برای فهمیدن اینکه چرا یک پوزیشن ممکن است با عددی متفاوت از نمودار بسته شود، باید کاربرد این دو قیمت را جدا کنیم:

Last Price یا آخرین قیمت: قیمتی است که آخرین معامله واقعی در بازار فیوچرز با آن انجام شده و مستقیما از معاملات دفتر سفارشات به دست می‌آید. این عدد در شرایط پرنوسان می‌تواند بسیار سریع تغییر کند.
Mark Price یا قیمت مارک: یک قیمت مرجع برای ارزش‌گذاری قرارداد است که از چند داده بازار محاسبه می‌شود تا یک سفارش یا معامله بزرگ نتواند به‌تنهایی معیار مدیریت ریسک را به‌شدت جابه‌جا کند.

چرا پوزیشن با قیمت مارک بسته می‌شود؟

هدف اصلی استفاده از Mark Price این است که یک حرکت بسیار کوتاه و غیرعادی در بازار فیوچرز به‌تنهایی باعث لیکوییدشدن معامله‌گران نشود.

فرض کنید قیمت دارایی در بازار اسپات تقریبا تغییری نکرده، اما نقدینگی دفتر سفارشات یک صرافی برای چند لحظه کاهش یافته است. در همین زمان، یک سفارش بزرگ می‌تواند قیمت فیوچرز را برای چند ثانیه به‌شدت پایین ببرد. اگر سیستم لیکوییدیشن فقط Last Price را مبنا قرار دهد، ممکن است تعداد زیادی پوزیشن لانگ بسته شوند؛ حتی در شرایطی که قیمت مرجع بازار عملا به آن محدوده نرسیده باشد.

آیا لیکوییدشدن همیشه دقیقا روی قیمت نمایش‌داده‌شده اتفاق می‌افتد؟

خیر. قیمت لیکوییدیشن که کنار پوزیشن نمایش داده می‌شود یک سطح محاسباتی است. زمانی که Mark Price به آن سطح برسد، فرایند لیکوییدیشن آغاز می‌شود؛ اما در بازارهای بسیار سریع، قیمت مارک ممکن است بین دو به‌روزرسانی از یک سطح عبور کند و در عددی بالاتر یا پایین‌تر قرار بگیرد.

برای مثال، فرض کنید قیمت لیکوییدیشن یک پوزیشن شورت 100,000 دلار باشد. اگر Mark Price در چند لحظه از 99,950 دلار به 100,100 دلار جهش کند، ممکن است فرایند لیکوییدیشن در سطحی بالاتر از عدد اولیه‌ای که روی صفحه دیده‌اید انجام شود.

چرا روی نمودار قیمت به لیکوییدیشن نرسیده اما پوزیشن بسته شده است؟

این موضوع یکی از پرتکرارترین ابهام‌های معاملات فیوچرز است. معمولا دلیل آن این است که نمودار روی Last Price تنظیم شده، در حالی که موتور لیکوییدیشن از Mark Price استفاده می‌کند.

یک مثال ساده:

قیمت لیکوییدیشن پوزیشن لانگ: 90,000 دلار
Last Price: 90,500 دلار
Mark Price: 89,950 دلار

در این وضعیت، ممکن است روی نمودار معمولی هنوز برخوردی با سطح 90 هزار دلار دیده نشود، اما قیمت مارک از سطح لیکوییدیشن پایین‌تر رفته باشد؛ در نتیجه پوزیشن می‌تواند وارد فرایند لیکوییدیشن شود.

برای پیگیری قیمت‌ها روی موبایل، لینک دانلود توبیت که در فایل اصلی قرار داشت بدون تغییر حفظ شده است.

چرا Mark Price و Last Price از هم فاصله می‌گیرند؟

وجود اختلاف بین این دو قیمت لزوما نشانه مشکل در صرافی نیست؛ زیرا شیوه محاسبه و کاربرد آن‌ها از ابتدا متفاوت است. چند عامل می‌تواند باعث بیشترشدن این فاصله شود.

نوسان شدید بازار

هنگام انتشار اخبار مهم یا وقوع حرکت‌های ناگهانی، معاملات فیوچرز می‌توانند با سرعت زیادی انجام شوند. Last Price در چنین شرایطی ممکن است در لحظه تغییر کند، در حالی که Mark Price بر پایه مجموعه‌ای از داده‌های مرجع شکل می‌گیرد.

تفاوت عرضه و تقاضا در بازار فیوچرز

بازار فیوچرز دفتر سفارشات مستقل خود را دارد. فشار خرید یا فروش در همین بازار می‌تواند باعث شود آخرین قیمت معامله برای مدتی از قیمت مرجع فاصله بگیرد.

نقدینگی پایین

در قراردادهایی که عمق بازار و حجم معاملات کمتر است، چند سفارش بزرگ می‌توانند اثر بیشتری بر Last Price بگذارند. Mark Price کمک می‌کند چنین حرکت‌های کوتاه‌مدتی مستقیما مبنای لیکوییدیشن قرار نگیرند.

نرخ تامین مالی یا Funding Rate

Funding Rate در برخی سازوکارهای محاسبه Mark Price نقش دارد. نحوه دقیق استفاده از این متغیر به صرافی و نوع قرارداد بستگی دارد.

آیا Mark Price روی سود و زیان پوزیشن هم تاثیر دارد؟

بله، اما باید بین سود و زیان تحقق‌نیافته و نتیجه نهایی معامله بعد از بسته‌شدن پوزیشن تفاوت قائل شد. ممکن است بلافاصله بعد از بازکردن پوزیشن، مقدار PnL شناور با چیزی که صرفا از روی Last Price انتظار دارید کمی متفاوت باشد.

تا زمانی که پوزیشن بسته نشده، این عدد سود یا زیان نهایی نیست. اگر Mark Price و Last Price از هم فاصله بگیرند، سود و زیان شناور نمایش‌داده‌شده نیز می‌تواند با محاسبه ذهنی شما بر اساس نمودار اختلاف داشته باشد.

چگونه ریسک لیکوییدشدن به‌دلیل Mark Price را کاهش دهیم؟

هیچ راهی ریسک لیکوییدیشن را به صفر نمی‌رساند، اما با چند اقدام می‌توان احتمال نزدیک‌شدن پوزیشن به محدوده خطر را کاهش داد.

از اهرم پایین‌تر استفاده کنید

هرچه اهرم بالاتر باشد، فاصله قیمت ورود تا سطح لیکوییدیشن کمتر می‌شود. در چنین شرایطی حتی یک حرکت نسبتا کوچک بازار می‌تواند پوزیشن را وارد محدوده پرریسک کند.

فاصله Mark Price تا لیکوییدیشن را بررسی کنید

فقط Last Price را دنبال نکنید. هنگام مدیریت معامله، Mark Price و فاصله آن تا سطح لیکوییدیشن را نیز زیر نظر داشته باشید.

استاپ‌لاس را قبل از محدوده لیکوییدیشن در نظر بگیرید

Stop Loss باید بخشی از برنامه مدیریت ریسک باشد، نه سفارشی که دقیقا کنار قیمت لیکوییدیشن قرار داده می‌شود. فاصله بسیار کم می‌تواند باعث فعال‌شدن سفارش در نوسان‌های کوتاه شود یا حتی در حرکت‌های سریع، پوزیشن پیش از اجرای مناسب استاپ وارد فرایند لیکوییدیشن شود.

برای آشنایی بیشتر با اهرم، انواع سفارش و مدیریت معامله، راهنمای آموزش معاملات فیوچرز در زد ارز می‌تواند مکمل این بخش باشد.

در قراردادهای کم‌نقدینگی محتاط‌تر باشید

قراردادهایی که نقدینگی پایین‌تری دارند در شرایط خاص ممکن است نوسانات شدیدتری تجربه کنند. انتخاب اندازه پوزیشن منطقی و اهرم کمتر در این بازارها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

نوع قیمت فعال‌سازی سفارش را بررسی کنید

پیش از ورود به معامله بررسی کنید که Stop Loss و سایر سفارش‌های شرطی بر اساس کدام قیمت فعال می‌شوند. انتخاب Trigger Price در بازارهای پرنوسان می‌تواند تفاوت مهمی در زمان اجرای سفارش ایجاد کند.

آیا اختلاف Mark Price و Last Price به معنی دست‌کاری قیمت است؟

خیر. صرف دیدن تفاوت بین این دو عدد به‌خودی‌خود به معنی دست‌کاری نیست. Last Price نتیجه آخرین معامله واقعی در بازار فیوچرز است، اما Mark Price یک نرخ مرجع است که از چند داده بازار محاسبه می‌شود. به همین دلیل ایجاد اختلاف موقت میان آن‌ها، به‌خصوص در شرایط پرنوسان، ممکن است.

نکته مهم: اگر اختلاف قیمت بسیار غیرعادی باشد، بهتر است شرایط بازار، نقدینگی همان قرارداد، Index Price و روش محاسبه Mark Price در صرافی موردنظر بررسی شود.

هنگام معامله فیوچرز به کدام قیمت نگاه کنیم؟

لینک ورود به توبیت از نسخه اصلی مقاله حفظ شده است. پس از ورود به پلتفرم معاملاتی، بهتر است کاربرد هر قیمت را جداگانه در نظر بگیرید:

برای دیدن قیمتی که آخرین معامله بازار با آن انجام شده، Last Price اهمیت دارد.
برای بررسی ریسک لیکوییدیشن و وضعیت PnL شناور، Mark Price مهم‌تر است.
برای تنظیم Stop Loss باید بررسی کنید صرافی چه گزینه‌هایی را برای Trigger Price ارائه می‌دهد.

در نتیجه، معامله‌گر فیوچرز بهتر است به‌جای دنبال‌کردن فقط یک عدد، دست‌کم Last Price، Mark Price و Liquidation Price را هم‌زمان زیر نظر داشته باشد.

اگر هنوز در حال انتخاب بستر معاملاتی هستید، می‌توانید مقایسه داخلی زد ارز درباره صرافی‌های ارز دیجیتال بدون تحریم را نیز بررسی کنید.

جمع‌بندی

بسته‌شدن یک پوزیشن فیوچرز در قیمتی متفاوت از عددی که روی نمودار دیده می‌شود، در بسیاری از موارد نتیجه تفاوت میان Last Price و Mark Price است. Last Price مستقیما از آخرین معامله بازار فیوچرز به دست می‌آید، اما Mark Price یک معیار مرجع برای ارزش‌گذاری قرارداد، محاسبه سود و زیان شناور و فعال‌شدن فرایند لیکوییدیشن است.

به همین دلیل ممکن است نمودار عادی هنوز سطح لیکوییدیشن را لمس نکرده باشد، اما Mark Price از آن عبور کند و پوزیشن بسته شود. برای کاهش ریسک، علاوه بر آخرین قیمت باید قیمت مارک، فاصله تا لیکوییدیشن، اهرم، اندازه پوزیشن و تنظیمات Stop Loss را نیز بررسی کرد.